Y tế cơ sở là gốc rễ của hệ thống y tế, là “cánh tay nối dài” gần dân nhất, giữ vai trò nền tảng trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu. Không chỉ là nơi khám, điều trị các bệnh thông thường, Trạm Y tế (TYT) ngày nay đang từng bước chuyển mình theo hướng hiện đại, toàn diện và lấy người dân làm trung tâm. Tại TP Cần Thơ, ngành Y tế phát động toàn thể đội ngũ, đặc biệt là cán bộ y tế cơ sở, thực hiện cuộc chuyển đổi toàn diện với mục tiêu cấp bách: “Xây dựng niềm tin để người dân chọn trạm y tế là nơi tiếp cận y tế đầu tiên thay vì vượt tuyến”.

PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường, Giám đốc Sở Y tế phát động toàn thể đội ngũ, đặc biệt là cán bộ y tế cơ sở, thực hiện cuộc chuyển đổi toàn diện với mục tiêu cấp bách: “Xây dựng niềm tin để người dân chọn trạm y tế là nơi tiếp cận y tế đầu tiên thay vì vượt tuyến”

Phát huy thế mạnh “gần dân” và chuẩn hóa dịch vụ tại cộng đồng
Trong chương trình tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ ở 103 TYT và các trung tâm Y tế trên địa bàn thành phố vào ngày 14/5/2026, PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường, Giám đốc Sở Y tế chỉ ra con đường mới có thể kỳ vọng về sự phát triển cho hệ thống y tế tuyến đầu.
Theo PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường, ưu thế lớn nhất của TYT là khoảng cách địa lý. Ưu thế này giúp tạo dựng mối liên hệ mật thiết và sự tin cậy của người dân. Khi có vấn đề về sức khỏe, người dân thường cầu cứu sự giúp đỡ của cán bộ y tế cơ sở đầu tiên. Do đó, TYT cần phát huy tối đa lợi thế này thông qua việc chuyên nghiệp hóa các dịch vụ tại nhà và tại cộng đồng.
Ngày nay, dịch vụ nhân viên y tế đến tận nhà hỗ trợ, xét nghiệm và tư vấn đã trở nên phổ biến. Hiện các TYT đã được trang bị máy test nhanh và dụng cụ tầm soát ung thư cổ tử cung, mang lại hiệu quả rất tốt. Giám đốc Sở Y tế thành phố lưu ý các TYT cần làm rõ quy trình chuyên môn: “Các kỹ thuật như test đường huyết nhanh trạm có thể tự làm. Với xét nghiệm chuyên sâu hơn, trạm lấy mẫu gửi tuyến trên và phải đảm bảo trả kết quả đầy đủ cho dân. Về tài chính, phải căn cứ quy định giá dịch vụ và niêm yết công khai. Đây là mô hình “lợi kép”: vừa tăng nguồn thu từ công lấy mẫu, vừa mang lại sự tiện lợi khiến người dân hài lòng và sẵn sàng chi trả”.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tầm soát ung thư cổ tử cung tại Cần Thơ đã triển khai thành công tại 17 cơ sở. Trong giai đoạn 2025-2026, ngành đã tầm soát miễn phí cho khoảng 2.500 phụ nữ, phát hiện kịp thời 19 trường hợp có dấu hiệu bệnh lý. Điều này minh chứng rằng, khi cung cấp dịch vụ đúng nhu cầu, người dân sẽ hưởng ứng tích cực.

Cán bộ y tế trạm được trao chứng nhận hoàn thành chương trình tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ TYT và các trung tâm Y tế trên địa bàn thành phố được tổ chức 02 ngày 7 và 14/5/2026

Thay đổi tư duy: Hướng đến dịch vụ y tế chuyên nghiệp
Để thu hút bệnh nhân, các TYT phải thay đổi từ hình thức đến nội dung. PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường yêu cầu lãnh đạo các đơn vị triển khai tiêm ngừa dịch vụ càng sớm càng tốt. Đây là giải pháp vừa bảo vệ sức khỏe nhân dân, vừa tạo nguồn thu quan trọng. Dẫn chứng từ các bệnh viện lớn tại TP Hồ Chí Minh với số lượng tiêm chủng hàng chục ngàn mũi mỗi tháng, PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường khẳng định TYT Cần Thơ hoàn toàn có thể làm tương tự với các loại vắc xin phế cầu hay vắc xin ung thư cổ tử cung nếu truyền thông tốt và giá cả hợp lý.
Ban lãnh đạo Sở luôn đồng hành, sẵn sàng hỗ trợ y tế cơ sở trong bối cảnh mới. Với các lo ngại thiếu nhân sự hay kinh phí, chỉ cần có kế hoạch cụ thể là sẽ giải quyết được các vấn đề trên. Trong mô hình quản lý mới, TYT trực thuộc UBND xã, phường nên phải gắn kết chặt chẽ với cán bộ phụ trách Văn hóa - Xã hội địa phương để huy động nguồn lực.
Về chuyên môn, Sở đang xây dựng đề án hỗ trợ học phí cho cán bộ trạm học sau đại học về Bác sĩ gia đình hoặc chuyên khoa. Song song với năng lực bác sĩ, hình thức bên ngoài cũng cần được chấn chỉnh: “Khi triển khai mô hình Bác sĩ gia đình, phải chú trọng sự chỉn chu từ chuyện nhỏ như áo blouse sạch đẹp, có phù hiệu, bảng tên; đến phòng chờ có ghế ngồi, nước uống, máy lạnh... Phải chuyên nghiệp như bệnh viện tư nhân để tạo niềm tin tuyệt đối cho người dân”.

Đổi mới phong cách, thái độ phục vụ, xây dựng niềm tin người dân khi đến khám bệnh tại trạm

Chuyển đổi số và quản trị hiện đại
Trong mô hình quản lý hiện đại, công nghệ thông tin là yếu tố bắt buộc. Sở Y tế đang tham mưu phương án thuê phần mềm tập trung cho mạng lưới TYT toàn thành phố để thống nhất dữ liệu hồ sơ sức khỏe điện tử. Khi có hồ sơ này, bác sĩ phải nhập liệu đầy đủ thông tin bệnh sử trọn đời của người dân, giúp việc chẩn đoán và điều trị trở nên chính xác, xuyên suốt.
Về quản trị dịch bệnh, PGS.TS.BS Hoàng Quốc Cường yêu cầu các trạm chủ động cập nhật tọa độ ca bệnh (GPS) để báo cáo về Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố, giúp phân bổ nguồn lực chống dịch chính xác hơn. Lãnh đạo TYT phải quản trị đơn vị như một doanh nghiệp: nắm vững con số doanh thu, chi phí, mô hình bệnh tật địa phương và am hiểu các thông tư về tài chính, đấu thầu, bảo hiểm.
Mục tiêu đến năm 2027, mỗi TYT tại Cần Thơ phải có ít nhất 4 bác sĩ và đến năm 2030 sẽ trở thành một TYT hoàn chỉnh, đầy đủ phòng ốc và thiết bị. Thay đổi tư duy, nâng cao chuyên môn và cải thiện thái độ phục vụ là con đường duy nhất để y tế cơ sở lấy lại niềm tin nơi người dân, từ đó đảm bảo nguồn thu bền vững và hoàn thành sứ mệnh chăm sóc sức khỏe toàn dân từ cơ sở.

Đỗ Quyên (Lược ghi)