Một phụ nữ 66 tuổi được phát hiện còn ống thông niệu quản - bàng quang (sonde JJ – đây là ống nhựa dẻo, mục đích đặt nhằm giúp nước tiểu chảy từ thận vào bàng quang sau mổ) trong đường tiết niệu suốt khoảng 7 năm sau lần điều trị trước đó. Thời gian lưu ống kéo dài khiến dụng cụ bị biến đổi, đóng cặn và cuộn lại, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, tắc nghẽn đường tiết niệu và ảnh hưởng chức năng thận. Các bác sĩ Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long - thành viên Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ đã tiến hành can thiệp, lấy ống thông niệu quản - bàng quang ra khỏi cơ thể người bệnh.
Người bệnh là bà N.T.D. (66 tuổi, địa chỉ tại tỉnh Vĩnh Long), đến Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long trong tình trạng mệt mỏi, đau nhức tay chân, ăn uống kém, nói chuyện không rõ. Qua thăm khám và thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cần thiết, bác sĩ ghi nhận người bệnh có tình trạng suy thận mạn, nhiễm khuẩn hệ tiết niệu và đặc biệt đang mang sonde JJ hai bên.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân

Theo thông tin khai thác, người bệnh từng được đặt ống thông niệu quản – bàng quang trong quá trình điều trị bệnh lý đường tiết niệu khoảng 7 năm trước nhưng sau đó không được rút theo thời gian dự kiến. Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy ống thông niệu quản – bàng quang vẫn còn nằm trong hệ tiết niệu.
Sonde JJ là một ống thông nhỏ, mềm, thường được đặt từ thận xuống bàng quang nhằm duy trì sự lưu thông của nước tiểu trong một số trường hợp như tắc nghẽn niệu quản, sỏi đường tiết niệu hoặc sau các thủ thuật, phẫu thuật tiết niệu. Tùy từng bệnh lý và loại sonde, bác sĩ sẽ chỉ định thời gian lưu phù hợp và hẹn người bệnh tái khám để rút hoặc thay sonde.
Điều đáng lưu ý ở trường hợp này là sonde đã tồn tại trong cơ thể nhiều năm. Hình ảnh dụng cụ sau khi được lấy ra cho thấy sonde có tình trạng đổi màu, đóng cặn và biến dạng, một số đoạn cuộn lại. Đây là những vấn đề có thể gặp khi sonde JJ bị lưu quá thời gian chỉ định.
BS.CKI. Trần Chí Thiện, Khoa Thận - Tiết niệu, Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long, cho biết: “Sonde JJ không phải là dụng cụ có thể đặt rồi để lâu dài mà không theo dõi. Thời gian lưu sonde phụ thuộc vào loại sonde và tình trạng bệnh lý của từng người bệnh. Nếu để quá thời hạn sonde có thể bị bám sỏi, gây tắc nghẽn đường tiết niệu, dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu, thậm chí tổn thương và ảnh hưởng chức năng thận.
Sau khi đánh giá tình trạng toàn thân, chức năng thận, mức độ nhiễm khuẩn và đặc điểm của sonde, ê-kíp Khoa Thận - Tiết niệu đã xây dựng phương án xử trí phù hợp. Sonde JJ lưu lâu năm được lấy ra khỏi đường tiết niệu bằng phương pháp can thiệp qua đường tự nhiên, hạn chế xâm lấn. Đồng thời, người bệnh được điều trị nhiễm khuẩn tiết niệu, theo dõi chức năng thận và các bệnh lý đi kèm.
Sau 5 ngày điều trị, tình trạng sức khỏe người bệnh ổn định, các triệu chứng cải thiện, đáp ứng tốt với điều trị và được xuất viện. Bác sĩ hướng dẫn người bệnh tiếp tục tái khám, theo dõi chức năng thận định kỳ và tuân thủ lịch hẹn để hạn chế nguy cơ biến chứng về sau.
Theo ThS. BS. Trần Hữu Thiện, Phó Trưởng khoa Thận – Tiết niệu, Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long: tình trạng “quên sonde JJ” vẫn có thể xảy ra khi người bệnh không tái khám đúng hẹn, không nhớ thời điểm cần rút sonde hoặc chưa hiểu đầy đủ về vai trò của việc theo dõi sau đặt sonde. Trong một số trường hợp, người bệnh không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài nên chủ quan cho rằng dụng cụ không gây ảnh hưởng. Sau khi đặt sonde JJ, người bệnh cần ghi nhớ thời điểm đặt, lịch tái khám và thời gian dự kiến rút hoặc thay sonde theo hướng dẫn của bác sĩ. Không nên chờ đến khi xuất hiện đau hông lưng, tiểu buốt, tiểu máu, sốt hoặc các triệu chứng bất thường mới đi khám. Đặc biệt, người từng can thiệp sỏi hoặc phẫu thuật đường tiết niệu nhưng không nhớ rõ sonde đã được rút hay chưa nên đến cơ sở y tế để kiểm tra.
Các bác sĩ cũng lưu ý, với bệnh lý tiết niệu, việc điều trị thành công thủ thuật ban đầu chưa phải là kết thúc quá trình chăm sóc. Tái khám đúng lịch, tuân thủ hướng dẫn sau can thiệp và chủ động theo dõi các dụng cụ được đặt tạm thời trong cơ thể có ý nghĩa quan trọng, giúp phòng tránh những biến chứng có thể xảy ra về sau.

H.Xuân