Backgroup Default
Thứ năm, 19/11/2026
TRANG CHỦ    Tin hoạt động ngành    Bản tin y tế Tp.Cần Thơ
Ngày đăng:  28/10/2026, Lượt xem: 199

Tiêu chảy cấp do vi rút Rota có thể gây mất nước nghiêm trọng, đe dọa sức khỏe trẻ nhỏ. Uống vắc xin Rota là biện pháp quan trọng giúp phòng bệnh nặng. Phóng viên Khoa Truyền thông, giáo dục sức khỏe (CDC TP Cần Thơ) đã trao đổi với BS.CKII Lê Văn Chúc (ảnh), Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Cần Thơ, về lợi ích của vắc xin và những lưu ý khi sử dụng.
Phóng viên: Thưa ông, tiêu chảy cấp do vi rút Rota nguy hiểm như thế nào đối với trẻ em? Những dấu hiệu nào phụ huynh cần đặc biệt lưu ý?
BS.CKII Lê Văn Chúc: Vi rút Rota là một trong những tác nhân quan trọng gây tiêu chảy cấp ở trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường phân, miệng, thông qua bàn tay, đồ vật, thức ăn hoặc nước uống bị nhiễm vi rút. Trẻ có thể mắc bệnh ở nhiều môi trường khác nhau, đặc biệt khi tiếp xúc với nguồn lây hoặc điều kiện vệ sinh chưa bảo đảm.
Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như nôn ói, tiêu chảy nhiều lần, có thể kèm theo sốt và đau bụng. Điều đáng lo ngại nhất là trẻ bị mất nước và điện giải nhanh chóng, nhất là trẻ dưới 1 tuổi. Nếu không được bù nước và xử trí kịp thời, trẻ có thể bị rối loạn điện giải, sốc giảm thể tích và gặp những biến chứng đe dọa tính mạng.
Phụ huynh cần theo dõi sát tình trạng của trẻ khi bị tiêu chảy. Những dấu hiệu cảnh báo mất nước gồm khô miệng, mắt trũng, tiểu ít, li bì hoặc mệt lả. Nếu trẻ nôn ói liên tục, không uống được, có biểu hiện mất nước rõ rệt, đau bụng dữ dội hoặc đi ngoài ra máu, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và xử trí kịp thời.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu tiêu diệt vi rút Rota. Việc điều trị chủ yếu là bù nước, điện giải và chăm sóc hỗ trợ theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Vì vậy, chủ động phòng bệnh, trong đó có uống vắc xin Rota, là biện pháp rất quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh nặng ở trẻ.

BS.CKII Lê Văn Chúc, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Cần Thơ

Phóng viên: Vậy vắc xin Rota có vai trò như thế nào trong phòng ngừa bệnh, thưa ông?
BS.CKII Lê Văn Chúc: Vắc xin Rota giúp cơ thể trẻ tạo miễn dịch chống lại vi rút Rota, qua đó giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, biến chứng và nhập viện do tiêu chảy cấp. Vắc xin không bảo đảm ngăn ngừa hoàn toàn mọi trường hợp nhiễm vi rút hoặc tiêu chảy do các nguyên nhân khác, nhưng có ý nghĩa quan trọng trong giảm gánh nặng bệnh tật cho trẻ và gia đình.
Đặc biệt, trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 1 tuổi, có nguy cơ mất nước nhanh khi mắc tiêu chảy cấp. Do đó, việc cho trẻ uống vắc xin đúng lịch là cần thiết để hình thành miễn dịch trong giai đoạn trẻ dễ bị tổn thương.
Bên cạnh việc uống vắc xin, phụ huynh cần duy trì các biện pháp vệ sinh phòng bệnh như rửa tay bằng xà phòng, bảo đảm vệ sinh thực phẩm, sử dụng nguồn nước sạch và vệ sinh môi trường sống. Khi trẻ mắc tiêu chảy, cần bù nước đúng cách theo hướng dẫn của nhân viên y tế và không tự ý sử dụng thuốc điều trị.
Phóng viên: Xin ông cho biết tình hình triển khai vắc xin Rota trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng tại TP Cần Thơ và lịch uống vắc xin mà phụ huynh cần lưu ý?
BS.CKII Lê Văn Chúc: TP Cần Thơ đang triển khai vắc xin Rota cho trẻ dưới 1 tuổi trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng tại các xã, phường, lồng ghép với hoạt động tiêm chủng thường xuyên theo kế hoạch của địa phương. Đây là một bước tiến quan trọng nhằm tạo điều kiện để trẻ được tiếp cận vắc xin phòng bệnh, góp phần nâng cao tỷ lệ bao phủ vắc xin và bảo vệ sức khỏe trẻ em.
Vắc xin Rota được sử dụng bằng đường uống, không phải đường tiêm. Phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn, kiểm tra tình trạng sức khỏe và hướng dẫn lịch uống phù hợp với loại vắc xin được sử dụng.
Đối với lịch uống hai liều áp dụng cho loại vắc xin tương ứng, liều đầu tiên được thực hiện khi trẻ đủ 2 tháng tuổi; liều thứ hai cách liều đầu ít nhất 1 tháng. Trẻ cần được uống đủ liều và hoàn thành trong giới hạn độ tuổi theo hướng dẫn của chương trình và loại vắc xin sử dụng. Nếu trẻ chưa được uống hoặc chưa uống đủ liều, phụ huynh nên liên hệ cơ sở tiêm chủng càng sớm càng tốt để được hướng dẫn, không tự ý bỏ qua cơ hội phòng bệnh của trẻ.
Một điểm cần lưu ý là lịch uống, số liều và giới hạn tuổi có thể khác nhau tùy loại vắc xin. Vì vậy, phụ huynh cần tuân thủ hướng dẫn của cán bộ y tế, không tự ý thay đổi hoặc phối hợp các loại vắc xin trong cùng một liệu trình.

Cho trẻ uống vắc xin Rota trong Chương trình tiêm chủng mở rộng tại Trạm Y tế xã Xà Phiên

Phóng viên: Trong quá trình cho trẻ uống vắc xin Rota, phụ huynh cần lưu ý những gì để bảo đảm an toàn?
BS.CKII Lê Văn Chúc: Trước khi uống vắc xin, phụ huynh cần thông báo cho nhân viên y tế về tình trạng sức khỏe hiện tại, tiền sử bệnh, tiền sử dị ứng và những phản ứng bất thường của trẻ sau các lần sử dụng vắc xin trước đó. Trẻ cần được khám sàng lọc theo quy định để xác định có đủ điều kiện uống vắc xin hay không.
Sau khi uống, trẻ có thể gặp một số phản ứng nhẹ, thoáng qua như quấy khóc, tiêu chảy nhẹ hoặc nôn ói. Phụ huynh cần theo dõi trẻ và thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Mặc dù hiếm gặp, lồng ruột là một biến cố cần được lưu ý sau khi uống vắc xin Rota. Nếu trẻ xuất hiện những cơn đau bụng dữ dội từng cơn, khóc thét bất thường, co chân lên bụng, nôn ói liên tục, đi ngoài ra máu hoặc có biểu hiện bất thường nghiêm trọng, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và xử trí kịp thời.
Không phải mọi trường hợp trẻ đang bị tiêu chảy hoặc nôn ói đều có cùng hướng xử trí. Phụ huynh cần thông báo tình trạng của trẻ cho cán bộ y tế để được quyết định thời điểm uống vắc xin phù hợp. Trẻ có tiền sử phản ứng dị ứng nghiêm trọng với thành phần vắc xin, suy giảm miễn dịch nghiêm trọng hoặc một số bệnh lý đặc biệt cần được đánh giá kỹ trước khi sử dụng. Không tự ý quyết định bỏ liều hoặc trì hoãn kéo dài khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Phóng viên: CDC TP Cần Thơ có khuyến cáo gì đối với phụ huynh trong việc chủ động phòng bệnh tiêu chảy cấp do vi rút Rota cho trẻ?
BS.CKII Lê Văn Chúc: Chúng tôi khuyến cáo các bậc cha mẹ chủ động đưa trẻ đi uống vắc xin Rota đúng lịch, đủ liều và trong độ tuổi được hướng dẫn. Phụ huynh nên liên hệ trạm y tế xã, phường hoặc cơ sở tiêm chủng để tìm hiểu lịch triển khai, loại vắc xin được sử dụng và những lưu ý cần thiết đối với từng trẻ.
Bên cạnh đó, cần kết hợp các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh ăn uống và môi trường sống; theo dõi sát sức khỏe của trẻ, đặc biệt khi trẻ có biểu hiện nôn ói, tiêu chảy. Khi xuất hiện dấu hiệu mất nước hoặc bất thường nghiêm trọng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời, không tự ý điều trị tại nhà.
Tiêm chủng mở rộng là chương trình có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giúp trẻ em được tiếp cận các loại vắc xin cần thiết. Sự chủ động của phụ huynh, cùng với sự phối hợp của ngành y tế và chính quyền địa phương, sẽ góp phần nâng cao tỷ lệ bao phủ vắc xin, giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và bảo vệ trẻ em ngay từ những tháng đầu đời.
Xin cảm ơn bác sĩ !

Bích Thiện thực hiện

✭ Bài viết liên quan